Hirurgija je najvažniji način lečenja karcinoma dojke i podrazumeva pre svega uklanjanje tumora i okolnog tkiva. Takođe, postoji veliki dijapazon hirurških procedura koje se mogu promeniti kada govorimo o hirurgiji karcinoma dojke. Važno je istaći da je hirurgija samo deo terpijskog tretmana koji se primenjuje kod ovih pacijentkinja.

Sam opseg hirurgije varira od same biopsije (uzimanja uzoraka tkiva), uklanjanja tumora, sa manjom ili većom količinom okolnog zdravog tkiva, čitavog kvadranta odnosno čitave dojke.
Razlozi zbog kojih se primenjuju navedene hirurške procedure zavise od kliničkog nalaza svake pacijentkinje, a to su:

Radikalno uklanjanje tumora
Hirurgija regionalnog limfnog područja
Rekonstrukcija dojke
Palijativna hirurgija (ukalanjanje tkiva dojke ili čitave dojke kod bolesnica u metastatskoj fazi bolesti, a zbog prevencije krvarenja ili infekcije)

hirurško lečenje karcinoma dojke

Kada govorimo o prvom cilju, postoje dva osnovna hirurška pristupa:

- Mastektomija (potpuno uklanjanje dojke) i
- Poštedna hirurgija dojke (kvadrantektomija - uklanjanje tumora sa okolnim zdravim tkivom dojke).

Kvadrantektomija se najčešće primenjuje kod pacijentkinja sa ranim karcinomom dojke. Prednost ovakvog pristupa je da se čuva najveći deo tkiva dojke. Mastektomija je rezervirana kod pacijentkinja sa većim tumorom, uznapredovalim stadijumom, centralnom lokalizacijom, malim volumenom dojki.
Drugi cilj hirurgije karcinoma dojke jeste hirurgija regionalnog limfnog područja i to iz tri razloga:
- svrstavanje pacijenata u određene stadijume,
- odredjivanje prognoze kao i
- sprečavanje širenja bolesti ukoliko se bolest proširila na limfne čvorove.
Dva osnovna hirurška pristupa u ovom smislu su biopsija „stražarskog“ limfnog nodusa i disekcija pazušne jame. Prva procedura podrazumeva da se ukloni prvi limfni čvor u koji dolazi limfa iz predela dojke zahvaćenog tumorom, dok druga procedura podrazumeva da se uklone svi limfni čvorovi iz pazušne jame. Danas se sve više primenjuje biopsija „stražarskog“ limfnog nodusa jer je skopčana sa značajno manjim procentom komplikacija, naravno, ukoliko se ispoštuju kriterijumi da se ona sprovede.
Vrlo važan efekat lečenja, posle rezultata lečenja osnovne bolesti je i estetski efekat koji svakako ima veoma veliki značaj imajući u vidu koliki značaj ima dojka u životu svake žene.
Da bi ova činjenica došla do izražaja i da bi vodili računa i o ovim efektima, važno je pre svega da se tumor otkrije na vreme, odnosno da je manji od 2 cm. Na taj način postižemo praktično izlečenje ukoliko se sprovede pravilan trertman a sa druge strane omogućava da se uklanjanjem malog volumena dojke postigne dobar estetski efekat. Naravno, ukoliko je indikovano da se kompletno ukloni dojka (mastektomija), postoji mogućnost da se određenim hirurškim postupcima rekonstruiše dojka (implanti, određeni platični rekonstruktivni postupci)
Kod pacijentkinja u četvrtom stadijumu bolesti hirurgija nema indikacija u smislu radikalnog lečenja, jer se bolest proširila na udaljene organe, ipak se ponekad pribegava hirurškom lečenju, pre svega u cilju lečenja komplikacija.
Dakle, reč je o palijativnoj hirurgiji, a sprovodimo je onda kada je tumor veliki, zahvatio je kožu, stvorila se velika rana na koži, te postoji opasnost od krvarenja ili infekcije. Treba pomenuti da je moguće u nekim situacijama lečiti hirurškim putem i udaljene metastaze.